ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΕΣ ΔΙΑΤΡΙΒΕΣ


Ξεφτέρη, Ελένη

Γραμματισμός στην πρώτη σχολική ηλικία με τη χρήση εναλλακτικών προσεγγίσεων: μια διδακτική παρέμβαση με βάση το από πάνω προς τα κάτω μοντέλο διδασκαλίας

(Θεσσαλονίκη, 2017)

 

Σκοπός της παρούσας έρευνας ήταν να παρουσιάσει μια εναλλακτική διδακτική πρόταση για την κατάκτηση του αρχικού γραμματισμού, η οποία αφορά τις δύο πρώτες τάξεις του Δημοτικού Σχολείου. Η έρευνα αναπτύχθηκε σε κύκλους ακολουθώντας τη μεθοδολογία της έρευνας δράσης. Δεν σχεδιάστηκε εξ’ ολοκλήρου από την αρχή αλλά αναπτύσσονταν σταδιακά, λαμβάνοντας υπόψη τα ενδιαφέροντα και τις κατακτήσεις των παιδιών. Για την ανάπτυξη αυτής της πρότασης χρειάστηκε η τροποποίηση του αναλυτικού προγράμματος αποσκοπώντας στη σύνδεση των διδακτικών αντικειμένων, μέσα από την ανάπτυξη θεματικών ενοτήτων, λαμβάνοντας υπόψη και τα ενδιαφέροντα των μαθητών. Διαφοροποιήθηκε επίσης η διδακτική μεθοδολογία και επιλέχθηκαν διδακτικές προσεγγίσεις του αρχικού γραμματισμού που έδιναν έμφαση στο νόημα, και ενέπλεκαν τα παιδιά με τη χρήση της γλώσσας σε κοινωνικές πρακτικές, επιδιώκοντας και την ταυτόχρονη κατάκτηση των απαραίτητων δεξιοτήτων. Υιοθετήθηκαν στοιχεία και πρακτικές που προτείνονται τόσο στην ολιστική προσέγγιση, όσο και στην επικοινωνιακή αλλά και στην θεωρία των κειμενικών ειδών.

 

Για να αποκτήσετε πρόσβαση στην διατριβή, πατήστε εδώ.


Γαμβρού, Ειρήνη

Διαδίκτυο και λογοτεχνία: έρευνα αναγνωστικής συμπεριφοράς των χρηστών του διαδικτύου και αξιοποίησή της στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση.

(Θεσσαλονίκη, 2016)

 

Η εργασία ερευνά τον τρόπο που η ανάγνωση και η γραφή επαναπροσδιορίζονται στο διαδικτυακό χώρο. Η έννοια της ψηφιακής κοινότητας και οι ιδιαιτερότητές της, αν αυτή συγκριθεί με τις εκτός σύνδεσης κοινότητες, αναζητήθηκαν σε διαδικτυακές κοινότητες που έχουν ως κύρια ενασχόληση την ανάγνωση λογοτεχνικών κειμένων. Με την αξιοποίηση της μεθόδου της πολυχωροθετημένης διαδικτυακής εθνογραφικής παρατήρησης συλλέχθηκε το πρωτογενές υλικό της έρευνας από δύο σημεία του παγκόσμιου ιστού στα οποία ασκείται η πρακτική της ανάγνωσης και της γραφής. Το πρώτο σημείο είναι η διαδικτυακή κοινότητα “Λέσχη του Βιβλίου” και το δεύτερο είναι ψηφιακή τάξη, η οποία δημιουργήθηκε στον παγκόσμιο ιστό και λειτούργησε σε δημόσιο Γυμνάσιο της Θεσσαλονίκης.

 

Για να αποκτήσετε πρόσβαση στην διατριβή, πατήστε εδώ.


Γεωργόπουλος, Διονύσιος

Το γυναικείο φύλο στα λογοτεχνικά και αυτοβιογραφικά κείμενα της Πηνελόπης Δέλτα: γυναικείοι λογοτεχνικοί χαρακτήρες και έμφυλες αποτυπώσεις τους.

(Θεσσαλονίκη, 2015)

 

Το φύλο στα λογοτεχνικά και αυτοβιογραφικά κείμενα της Πηνελόπης Δέλτα τα οποία περιλαμβάνονται στην έρευνα προσεγγίζεται μέσα από τη φεμινιστική αναθεώρηση της οπτικής της κυρίαρχης κουλτούρας για τη συγγραφέα και το έργο της. Η εστίαση της έρευνας σε επιμέρους “βουβές” ιστορίες, διαφορετικές από εκείνες που κυριαρχούν, δίνει τη δυνατότητα να αναδυθούν και να μελετηθούν νέα ζητήματα για το φύλο. Η Δέλτα αξιοποιεί και ταυτόχρονα υπερβαίνει την κυρίαρχη νόρμα. Διοχετεύει σε έναν επιμελημένο λογοτεχνικό λόγο τον προβληματισμό και τις σκέψεις της αναφορικά με τις γυναίκες, διαχειρίζεται όχι μόνο το παιδικό αλλά και το γυναικείο ακροατήριο, στο οποίο απευθύνεται με πρωτοποριακά για την εποχή της μηνύματα.

 

Για να αποκτήσετε πρόσβαση στην διατριβή, πατήστε εδώ.


Γρόσδος, Σταύρος

Λογοτεχνία, Εικόνα και Κινηματογράφος στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Η συμβολή τους στην ανάπτυξη του πολυτροπικού γραμματισμού. Εικόνα και Δημιουργική Γραφή.

(Θεσσαλονίκη, 2013)

 

Στα πλαίσια της έρευνας δράσης υλοποιήθηκε μία διδακτική πρόταση, στην οποία η λογοτεχνία, τα έργα ζωγραφικής και οι κινηματογραφικές ταινίες χρησιμοποιήθηκαν ως ερεθίσματα Δημιουργικής Γραφής στο προσυγγραφικό στάδιο, σε σχολικές τάξεις στις οποίες φοιτούν παιδιά προεφηβικής ηλικίας (τάξεων Δ΄, Ε΄ και Στ΄ του Δημοτικού Σχολείου), με την τεχνική της τροποποίησης και ανατροπής μοτίβων, και την ταυτόχρονη εφαρμογή δραστηριοτήτων οπτικοακουστικού γραμματισμού.

 

Για να αποκτήσετε πρόσβαση στην διατριβή, πατήστε εδώ.


Μακρή, Δήμητρα

Η αξιοποίηση της «οπτικής γραμματικής» στη διδασκαλία της παραγωγής πολυτροπικών πληροφοριακών κειμένων σε μαθητές Στ’ τάξης του δημοτικού σχολείου

(Θεσσαλονίκη, 2013)

 

Η παρούσα εργασία εστιάζει το ερευνητικό της ενδιαφέρον στην παιδαγωγική αξιοποίηση μιας πτυχής της μεταγλώσσας της ‘οπτικής γραμματικής’ των Kress και van Leeuwen (1996/2006), η οποία συνίσταται από τις αρχές/συστήματα της κειμενικής μεταλειτουργίας, για την ανάπτυξη δεξιοτήτων σχεδιασμού πληροφοριακών πολυτροπικών κειμένων από μαθητές Στ’ τάξης Δημοτικού Σχολείου.

 

Για να αποκτήσετε πρόσβαση στην διατριβή, πατήστε εδώ


Καρασαββίδου, Ελένη

Παιδική λογοτεχνία και ετερότητα: Η εικόνα του άλλου στην ελληνική παιδική λογοτεχνία (1990-2005) – από τον Φολκλορικό “Εαυτό” στον Φολκλορικό “Άλλον”. Μια συγκριτική μελέτη.

(Θεσσαλονίκη, 2012)

 

Στην παρούσα διατριβή μελετώνται οι τρόποι καταγραφής του (εθνοτικά) Άλλου στην ελληνική παιδική λογοτεχνία από το 1990- ως το 2005, εποχή κατά την οποία η Ελλάδα μετατράπηκε από κυρίως μονοπολιτισμική σε πολυπολιτισμική χώρα, αναζητώντας ταυτόχρονα και τους τρόπους καταγραφής του “δικού μας” προσώπου σε σελίδες μεταναστευτικής λογοτεχνίας. Χρησιμοποιείται μια σύνθετη μέθοδος ανάλυσης με επιλεγμένα δάνεια από την κοινωνική ψυχολογία και ανθρωπολογία, την διαπολιτισμική φιλολογία (Wierlacher) και τις μεθόδους ανάλυσης του Bachelar και του Genette, προκειμένου να μελετηθούν οι τρόποι αναπαράστασης του μετανάστη ήρωα σε βιβλία που παράχθηκαν/κυκλοφόρησαν στην Ελλάδα (παιδικής και ενήλικης ως πόλο σύγκρισης) και συζητάτε τι σημαίνουν για τις ποικίλες αναδυόμενες στρατηγικές σε σχέση με την αφομοίωση, την απόρριψη ή την αποδοχή, όχι μόνο του “άλλου” μα κι ενός νέου “εαυτού”.

 

Για να αποκτήσετε πρόσβαση στην διατριβή, πατήστε εδώ.


Κατσαρίδου, Μάρθα

Η μέθοδος της δραματοποίησης στη διδασκαλία της λογοτεχνίας

(Θεσσαλονίκη, 2011)

 

Βασική επιδίωξη της διατριβής ήταν η εφαρμογή του δημοσιευμένου αναγνωστικού προγράμματος Διαβάζοντας Λογοτεχνία στο Σχολείο της Ομάδας Έρευνας για τη Διδασκαλία της Λογοτεχνίας σε μια τάξη Δημοτικού Σχολείου με τη χρήση της μεθόδου της δραματοποίησης. Οι αναγνωστικοί στόχοι αφορούσαν την αναγνώριση της αξίας της ανάγνωσης από τα παιδιά, τη νοηματοδότηση των κειμένων, την ανάκληση προσωπικών εμπειριών, τη βίωση κοινωνικών καταστάσεων και την αλλαγή στάσεων. Βέβαια, στόχοι τέθηκαν και αναφορικά με το δραματικό στοιχείο, εφόσον όλα τα παραπάνω προσεγγίστηκαν μέσω της δραματοποίησης.

 

Για να αποκτήσετε πρόσβαση στην διατριβή, πατήστε εδώ.


Καλασαρίδου, Σωτηρία

Η διδασκαλία της ποίησης στο Γυμνάσιο: η ανταπόκριση των μαθητών και η ανάδυση της υποκειμενικότητάς τους.

(Θεσσαλονίκη, 2011)

 

Κύριος στόχος της έρευνας είναι η διερεύνηση της συμμετοχής και διαμόρφωσης των υποκειμένων κατά και μέσα από τη διδασκαλία των ποιημάτων. Ειδικότερα διερευνάται: (α) κάτω από ποιες διδακτικές προϋποθέσεις μπορούν να επιδράσουν τα ποιητικά κείμενα στην ανάδυση στοιχείων της υποκειμενικότητας των μαθητών, (β) πώς ανταποκρίνονται οι μαθητές στη διδασκαλία της ποίησης, και (γ) ποια είναι η επίδραση της προσωπικότητας του εκπαιδευτικού στους μαθητές μέσα από τη διδασκαλία. H παρούσα ποιοτική εθνογραφική έρευνα, βασίζεται στο τρίπτυχο παρατήρηση – συνέντευξη – συλλογή μαθητικών γραπτών.

 

Για να αποκτήσετε πρόσβαση στην διατριβή, πατήστε εδώ.


Χρονάκη, Άλκηστις

Η συμβολή της ανάγνωσης μυθιστορημάτων στη διαμόρφωση της υποκειμενικότητας των εφήβων.

(Θεσσαλονίκη, 2010)

 

Κύριος σκοπός της έρευνας είναι η μελέτη της ανταπόκρισης των νέων αναγνωστών στα μυθιστορήματα που διαβάζουν. Για το λόγο αυτό οργανώθηκαν ομάδες ανάγνωσης εφήβων σε έξι βιβλιοθήκες του Δήμου Θεσσαλονίκης, οι οποίες δίνουν τη δυνατότητα παρακολούθησης και καταγραφής της ανταπόκρισης των αναγνωστών χωρίς να περιορίζουν ή να προκαταβάλλουν την παραγωγή λόγου.

 

Για να αποκτήσετε πρόσβαση στην διατριβή, πατήστε εδώ.


Γεωργίου, Χρήστος

Η συμβολή των νέων παιδαγωγικών αντιλήψεων και των εκπαιδευτικών μεταρρυθμίσεων στη διαμόρφωση του παιδικού βιβλίου στην Ελλάδα του Μεσοπολέμου.

(Θεσσαλονίκη, 2010)

 

Παρόλο ότι βασική στόχευση της έρευνας είναι η περίοδος του Μεσοπολέμου, η αφετηρία της τοποθετείται την εποχή του Νεοελληνικού Διαφωτισμού όπου, όπως διαπιστώθηκε από την έρευνα, αναδύθηκε το παιδικό βιβλίο στο πλαίσιο των νεωτερικών αντιλήψεων για την παιδική ηλικία και στη συνέχεια εξελίχθηκε υπό το φως των εκάστοτε παιδαγωγικών αναζητήσεων. Η προσέγγιση του αναγνωστικού υλικού έγινε με τη γραμματολογική μέθοδο σε συνάρτηση με τις βασικές μεθοδολογικές αρχές του Νέου Ιστορικισμού, ενώ για την παραδειγματική ανάλυση, η οποία αφορά αφηγηματικά έργα του Μεσοπολέμου, αξιοποιήθηκαν τα μεθοδολογικά εργαλεία που μας προσφέρει η Νέα Κριτική.

 

Για να αποκτήσετε πρόσβαση στην διατριβή, πατήστε εδώ.


Παπαγεωργίου, Αικατερίνη

Η ελληνική μυθολογία στην ελληνική παιδική λογοτεχνία: συγκριτική προσέγγιση της ελληνικής μυθολογίας.

(Θεσσαλονίκη, 2010)

 

Η έρευνα μελετά τις διασκευασμένες μυθολογίες για παιδιά, με πρωταγωνιστές θεούς και ήρωες, που εκδόθηκαν από Έλληνες κατά το 19o και 20ό αιώνα και τις ερμηνείες που προτείνουν, μέσα στο πλαίσιο της ελληνικής ιστορίας, της λογοτεχνικής και της ιστορίας της εκπαίδευσης και των ιδεολογιών που συνυφαίνονται μ’ αυτές. Η μέθοδος: Δύο είναι οι εκφάνσεις του ερευνητικού πεδίου∙ από τη μια, το παραδοσιακό μυθολογικό υλικό και από την άλλη, οι νεωτερικοί τρόποι προσέγγισης και διαχείρισής του. Για το λόγο αυτό η μεθοδολογική προσέγγιση στηρίχτηκε σε ένα συνδυασμό διαφορετικών μεθοδολογικών σχημάτων, που εκκινούν από τη θεωρία της παιδικής λογοτεχνίας (Stephens, Hunt, McGillis, Zipes), μεταπηδούν στη συγκριτική γραμματολογία (λαμβάνει υπόψη τις διαφορές που υπάρχουν ανάμεσα στα συγκρινόμενα στοιχεία, τα οποία, όμως, ανήκουν στο ίδιο σύνολο, J.P.Vernant) και προσεγγίζουν το μυθολογικό (διασκευασμένο) υλικό με τα μεθοδολογικά εργαλεία της αφηγηματολογίας, την τυπολογία του Genette, που δανείζεται από τη Θεωρία της Λογοτεχνίας.

 

Για να αποκτήσετε πρόσβαση στην διατριβή, πατήστε εδώ.